Xây dựng quy chuẩn kỹ thuật phù hợp, hiệu quả thông qua GRP và RIA

Ngày viết: Thứ Ba, Tháng Ba 31, 2026 | 11:21 - Lượt xem: 251

Đánh giá tác động quy định (RIA) là một công cụ cốt lõi, là “tập con” quan trọng nhất trong khuôn khổ Thực hành quy định tốt (GRP). RIA cung cấp dữ liệu phân tích để GRP đạt mục tiêu tối ưu hóa quản lý, nâng cao chất lượng quy chuẩn kỹ thuật và thúc đẩy tuân thủ quốc tế.

Quy chuẩn kỹ thuật là công cụ vô cùng quan trọng trong hệ thống pháp luật về tiêu chuẩn đo lường chất lượng, đóng vai trò bảo đảm an toàn, bảo vệ sức khỏe con người, môi trường và quyền lợi của người tiêu dùng, đồng thời tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng chú trọng nâng cao chất lượng quy định, thúc đẩy minh bạch và tăng cường tính dự báo trong môi trường chính sách, việc áp dụng GRP và RIA mang ý nghĩa lớn nhằm hỗ trợ cơ quan quản lý xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật phù hợp, hiệu quả và hài hòa với thông lệ quốc tế.

Hiểu đơn giản, RIA là một công cụ cốt lõi, là “tập con” quan trọng trong khuôn khổ GRP, giúp đảm bảo quy định được ban hành dựa trên bằng chứng, minh bạch và giảm chi phí tuân thủ. RIA cung cấp dữ liệu phân tích để GRP đạt mục tiêu tối ưu hóa quản lý, nâng cao chất lượng quy chuẩn kỹ thuật và thúc đẩy tuân thủ quốc tế.

Lý giải về việc tại sao phải thực hiện GRP, một chuyên gia cho biết, như đã được thừa nhận bởi các tổ chức quốc tế và quốc gia, GRP có vai trò quan trọng hỗ trợ cho tăng trưởng toàn diện và tăng năng suất vì các quy định sẽ ảnh hưởng tới kết quả của hoạt động kinh doanh (đặc biệt là năng suất).

Khi một chính sách hoặc quy định quản lý được ban hành, các doanh nghiệp là đối tượng trực tiếp bị điều chỉnh có thể phải đối mặt với một số rào cản pháp lý trong quá trình tuân thủ (ví dụ như các quy định kỹ thuật, quá trình đánh giá sự phù hợp, giấy phép, thủ tục hành chính bắt buộc…).

Các chính sách hoặc quy định quản lý nếu tạo gánh nặng không cần thiết cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, người dân sẽ làm ảnh hưởng tới năng suất vì chi phí tuân thủ phát sinh trong quá trình thực thi các quy định này. Việc áp dụng nguyên tắc của GRP giúp tạo ra môi trường quản lý minh bạch, có thể dự đoán được thông qua hoạt động tham vấn quy định, minh bạch hóa trong quá trình xây dựng, ban hành và áp dụng quy định quản lý, nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan quản lý giúp thúc đẩy thu hút đầu tư của khu vực tư nhân.

TS. Trần Hậu Ngọc – Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia nhận định, đối với Việt Nam, việc thúc đẩy áp dụng GRP và RIA không chỉ là một nội dung cải cách kỹ thuật, mà đang được Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia chủ trì thúc đẩy như một trụ cột quan trọng trong nâng cao chất lượng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Với vai trò là cơ quan đầu mối về tiêu chuẩn, quy chuẩn và TBT, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia đang tiếp tục thúc đẩy, hướng dẫn và tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành nhằm đảm bảo việc xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật dựa trên bằng chứng, đánh giá tác động đầy đủ và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Thanh Tùng