Quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa tiệm cận thông lệ quốc tế

Ngày viết: Thứ Sáu, Tháng Bảy 24, 2026 | 6:30 - Lượt xem: 262

Quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo mức độ rủi ro, kết hợp ứng dụng dữ liệu số và tăng cường hậu kiểm được xem là hướng đi mới, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Việc xác định mức độ rủi ro của chất lượng sản phẩm, hàng hóa có ý nghĩa quan trọng trong tối ưu hóa hoạt động quản lý chất lượng. Ảnh minh họa

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế diễn ra ngày càng mạnh mẽ, việc chuyển sang quản lý sản phẩm, hàng hóa dựa trên mức độ rủi ro và dữ liệu được đánh giá là bước đi quan trọng. Cách tiếp cận này không chỉ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, tạo động lực cho phát triển kinh tế bền vững trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia cho biết, trước yêu cầu ngày càng cao về an toàn, minh bạch và hội nhập, phương thức quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa tại Việt Nam đang có sự thay đổi căn bản. Theo đó, việc quản lý được định hướng lấy rủi ro làm trung tâm, dữ liệu số làm nền tảng và hậu kiểm làm trọng tâm, phù hợp với tinh thần của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Để các quy định của Luật được triển khai thống nhất và hiệu quả trong thực tiễn, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành. Đây được xem là nền tảng quan trọng để đổi mới toàn diện công tác quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo mức độ rủi ro trong giai đoạn mới.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, để việc phân loại mức độ rủi ro đạt hiệu quả, quá trình đánh giá phải dựa trên nguồn dữ liệu đầu vào đầy đủ, chính xác và được cập nhật thường xuyên. Chỉ khi dữ liệu phản ánh đúng thực trạng rủi ro của sản phẩm, hàng hóa trên thị trường thì công tác quản lý nhà nước mới bảo đảm tính minh bạch, công khai và thực hiện đúng mục tiêu quản lý “đúng và trúng”.

Vì vậy, việc xác định mức độ rủi ro của chất lượng sản phẩm, hàng hóa vì thế có ý nghĩa quan trọng trong tối ưu hóa hoạt động quản lý chất lượng, góp phần giảm thiểu nguy cơ đối với sức khỏe con người và môi trường, đồng thời thiết lập các biện pháp kiểm soát minh bạch, hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định đầu tư, sản xuất phù hợp và tuân thủ quy định của pháp luật.

Bà Nguyễn Thị Mai Hương, Trưởng ban Quản lý chất lượng và Đánh giá sự phù hợp (Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia) cho biết, mức độ rủi ro của chất lượng sản phẩm, hàng hóa được lượng hóa thông qua công thức, song việc đánh giá phải thực hiện theo từng mối nguy cụ thể và kết luận theo giá trị rủi ro cao nhất nhằm bảo đảm nguyên tắc thận trọng trong quản lý. Việc đánh giá cũng có thể áp dụng theo nhóm đối với các sản phẩm có cùng chức năng, cùng tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn kỹ thuật để tối ưu nguồn lực và nâng cao hiệu quả.

Để hoàn thiện cơ chế quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo mức độ rủi ro, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 36/2026/TT-BKHCN ngày 30/6/2026 về Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và mức độ rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ.

Theo Thông tư, đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao, kết quả thử nghiệm làm căn cứ chứng nhận hợp quy phải được thực hiện bởi tổ chức thử nghiệm được công nhận, được Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ định hoặc được thừa nhận theo quy định của pháp luật, với phạm vi thử nghiệm phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.

Thông tư cũng quy định, đối với các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đã ban hành trước ngày 1/7/2026 nhưng có quy định khác về yêu cầu quản lý chất lượng thì thực hiện theo Thông tư này. Trường hợp quy chuẩn được ban hành mới, sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, việc áp dụng sẽ thực hiện theo quy định tại văn bản ban hành quy chuẩn kể từ thời điểm có hiệu lực.

Lê Lan