OEE: Đo đúng hiệu suất máy móc để tăng năng suất

Ngày viết: Thứ Ba, Tháng Chín 15, 2026 | 13:58 - Lượt xem: 838

Một dây chuyền sản xuất hoạt động liên tục chưa chắc đã vận hành hiệu quả. Máy có thể dừng do sự cố, chạy dưới tốc độ thiết kế hoặc tạo ra sản phẩm lỗi. Chỉ số hiệu suất thiết bị tổng thể (OEE) giúp doanh nghiệp nhìn rõ những tổn thất này, từ đó có giải pháp cải tiến và khai thác tốt hơn năng lực máy móc hiện có.

Trong sản xuất, đầu tư máy móc hiện đại mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp phải biết thiết bị đang được khai thác hiệu quả đến đâu. OEE (Overall Equipment Effectiveness) là công cụ giúp trả lời câu hỏi này thông qua ba yếu tố: tính sẵn sàng của thiết bị, hiệu suất vận hành và chất lượng sản phẩm.

Thay vì chỉ quan tâm đến sản lượng, OEE giúp doanh nghiệp nhận diện những khoảng thời gian máy phải dừng, tốc độ vận hành thấp hoặc sản phẩm không đạt yêu cầu. Từ đó, doanh nghiệp có thể xác định chính xác nguyên nhân gây tổn thất và ưu tiên cải tiến.

Thực tế tại Việt Nam cho thấy OEE có thể tạo ra những thay đổi đáng kể. Tại Công ty TNHH Sản xuất Nội thất Ô tô (THACO Interior) thuộc THACO Industries, doanh nghiệp triển khai TPM kết hợp duy trì ISO 9001. Sau 7 tháng thí điểm, OEE của máy được lựa chọn tăng từ 43% lên 75%, góp phần giảm tổn thất do dừng máy, tốc độ và chất lượng.

Công ty Cổ phần sữa Việt Nam (Vinamilk) cũng là doanh nghiệp tiêu biểu trong việc ứng dụng TPM và OEE vào quản lý sản xuất. Báo cáo phát triển bền vững của doanh nghiệp cho biết, sau 5 năm thực hiện TPM, OEE của cụm dây chuyền A1 tăng 10%, năng suất tăng 14%, trong khi chi phí sản xuất giảm 4% và doanh nghiệp tiết kiệm được 30,4 tỷ đồng.

Một trường hợp khác là Công ty TNHH Tương Lai. Sau hơn một năm triển khai các công cụ 5S, Kaizen, TPM và OEE với sự đồng hành của Viện Năng suất Việt Nam, OEE của doanh nghiệp tăng từ 79% lên 87%, năng suất lao động tăng 20%, tỷ lệ hoàn thành lệnh sản xuất đạt 98% và 100% đơn hàng được giao đúng hạn.

Đáng chú ý, Công ty Cổ phần Nhựa CNC, sau hơn 4 tháng áp dụng TPM đã nâng OEE từ 51% lên 78%. Thời gian dừng máy do sự cố giảm từ 5.400 phút xuống còn 1.296 phút; thời gian thay khuôn giảm từ 75 xuống 45 phút và tỷ lệ sản phẩm đạt chất lượng tăng từ 90% lên 97%.

Những kết quả trên cho thấy OEE không đơn thuần là một chỉ số để báo cáo. Khi được sử dụng cùng TPM, Kaizen, 5S và Lean, OEE trở thành công cụ giúp doanh nghiệp xác định đúng “điểm nghẽn” trong sản xuất.

Thay vì ngay lập tức mua thêm máy móc để tăng công suất, doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng việc đo đúng – tìm đúng tổn thất – cải tiến đúng nguyên nhân – duy trì kết quả. Đây là cách tiếp cận thiết thực để nâng năng suất, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh, đặc biệt với các doanh nghiệp đang muốn khai thác tốt hơn nguồn lực hiện có.

Hồng Vân