Nhãn hàng hóa ngày càng gắn chặt với truy xuất nguồn gốc, số hóa dữ liệu

Ngày viết: Thứ Ba, Tháng Chín 22, 2026 | 15:45 - Lượt xem: 264

Nhãn hàng hóa đang được đặt trong mối liên hệ ngày càng chặt chẽ với truy xuất nguồn gốc, dữ liệu số và trách nhiệm của doanh nghiệp. Nghị định 37/2026/NĐ-CP đặt ra yêu cầu mới trong quản lý thông tin sản phẩm.

Nhãn hàng hóa lâu nay thường được doanh nghiệp xử lý ở khâu cuối trước khi sản phẩm lưu thông. Tuy nhiên, cùng với yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và số hóa thông tin, vai trò của nhãn ngày càng gắn với việc nhận diện, quản lý và cung cấp dữ liệu về sản phẩm trong chuỗi cung ứng.

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ được ban hành ngày 23/1/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Theo quy định, ghi nhãn hàng hóa là việc thể hiện những nội dung cơ bản, cần thiết về hàng hóa để người tiêu dùng nhận biết, lựa chọn, sử dụng và làm cơ sở để cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát. Nghị định cũng quy định về nhãn điện tử, trong đó thông tin có thể được thể hiện thông qua mã số, mã vạch, mã QR, Data Matrix, RFID, NFC và các vật mang dữ liệu phù hợp khác.

Cùng với đó, truy xuất nguồn gốc được xác định là hoạt động theo dõi, giám sát, xác định sản phẩm theo thời gian và địa điểm qua các công đoạn của chuỗi cung ứng. Dữ liệu truy xuất gắn với thông tin về chất lượng, an toàn và các thông tin cơ bản của sản phẩm, lô hàng hoặc đơn vị sản phẩm. Đây là cơ sở để thông tin trên nhãn có thể được kết nối với dữ liệu phục vụ quản lý và truy xuất sản phẩm.

Đối với doanh nghiệp, yêu cầu về thông tin trên nhãn tiếp tục được đặt ra theo hướng chính xác, rõ ràng, trung thực và phản ánh đúng bản chất hàng hóa. Với hàng nhập khẩu, trường hợp nhãn gốc chưa có hoặc chưa đủ nội dung bắt buộc bằng tiếng Việt thì phải bổ sung nhãn phụ; nội dung nhãn phụ phải phù hợp với nhãn gốc và quy định hiện hành.

Đáng chú ý, nhãn điện tử mở thêm phương thức thể hiện thông tin sản phẩm trên môi trường số. Theo Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, hàng hóa có mức độ rủi ro thấp có thể sử dụng nhãn điện tử; với hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và cao, một số nội dung có thể thể hiện bằng nhãn điện tử, ngoại trừ ba nội dung bắt buộc trên nhãn vật lý. Doanh nghiệp cũng phải lưu trữ nhãn điện tử đã công bố và bảo đảm khả năng truy xuất lịch sử thay đổi khi có yêu cầu.

Chia sẻ về những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện trong quản lý nhãn hàng hóa, bà Nguyễn Thị Mai Hương, Trưởng ban Ban Quản lý chất lượng và Đánh giá sự phù hợp, cho biết dự thảo Nghị định từng đặt ra các nội dung liên quan đến cách ghi tên, địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm trong trường hợp thuê gia công; trách nhiệm ghi nhãn khi đặt gia công sản xuất; cũng như cách thể hiện xuất xứ đối với sản phẩm chỉ thực hiện một số công đoạn đơn giản tại Việt Nam như lắp ráp, đóng chai, phối trộn, hoàn tất, đóng gói, dán nhãn.

Trên nền tảng số và thương mại điện tử, thông tin về nhãn hàng hóa, nhãn điện tử cũng được đặt ra yêu cầu công khai và cập nhật chính xác. Điều này mở rộng phạm vi tiếp cận thông tin sản phẩm từ nhãn trên bao bì sang môi trường số.

Theo ông Bùi Bá Chính, Giám đốc Trung tâm Mã số, Mã vạch Quốc gia, nhãn điện tử có thể được thiết lập dưới dạng mã số, mã vạch, mã QR, RFID hoặc các công nghệ phù hợp khác. Cơ sở dữ liệu nhãn điện tử quốc gia được định hướng là một bộ phận của cơ sở dữ liệu về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, góp phần định danh hàng hóa và tăng tính minh bạch của chuỗi thông tin.

Theo ông Chính, mã số, mã vạch và truy xuất nguồn gốc theo các tiêu chuẩn quốc tế là hạ tầng dữ liệu quan trọng để định danh sản phẩm và kết nối thông tin trong chuỗi cung ứng. Hệ thống nhãn điện tử quốc gia được triển khai theo hướng số hóa thông tin sản phẩm, giúp người tiêu dùng, đối tác và cơ quan quản lý tiếp cận dữ liệu sản phẩm.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Linh, Giám đốc thương hiệu Easy Export, chuyên gia Viện Phát triển bền vững và kinh tế số cho biết, nhãn hàng hóa ngày càng gắn với truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm sản phẩm và dữ liệu số. Vì vậy, thông tin về nơi sản xuất, công đoạn hoàn thiện, đơn vị chịu trách nhiệm và hồ sơ nhập khẩu cần được rà soát, chuẩn hóa và thống nhất trước khi hàng hóa lưu thông.

Lê Lan