Lean và Kaizen: Bắt đầu từ những cải tiến nhỏ

Ngày viết: Thứ Sáu, Tháng Chín 11, 2026 | 10:44 - Lượt xem: 521

Không nhất thiết phải đầu tư lớn vào công nghệ, doanh nghiệp vẫn có thể nâng cao năng suất, chất lượng từ những thay đổi nhỏ trong quy trình sản xuất. Lean và Kaizen đang trở thành những công cụ cải tiến được nhiều doanh nghiệp lựa chọn để giảm lãng phí, kiểm soát chất lượng và tạo dựng văn hóa cải tiến liên tục.

Lean là phương pháp quản lý tập trung vào nhận diện và loại bỏ những hoạt động không tạo ra giá trị, như thời gian chờ, tồn kho, vận chuyển, thao tác thừa hay sản phẩm lỗi. Trong khi đó, Kaizen đề cao triết lý cải tiến liên tục, khuyến khích người lao động chủ động phát hiện vấn đề và đề xuất giải pháp ngay trong công việc hằng ngày.

Điểm đáng chú ý là các công cụ này không đòi hỏi doanh nghiệp phải bắt đầu bằng những dự án quy mô lớn. Việc sắp xếp lại vị trí nguyên vật liệu, rút ngắn quãng đường di chuyển, chuẩn hóa thao tác hay loại bỏ một bước trung gian không cần thiết đều có thể tạo ra hiệu quả.

Thực tế tại Việt Nam cho thấy nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận kết quả rõ rệt. Công ty TNHH 30-4 Gia Lai, hoạt động trong lĩnh vực trồng và sơ chế sầu riêng, là một ví dụ mới. Thông qua Chương trình 1322, doanh nghiệp được hỗ trợ áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000:2018 kết hợp Kaizen. Các công đoạn từ thu hoạch, sơ chế đến bảo quản được chuẩn hóa, trách nhiệm được phân định rõ hơn, góp phần kiểm soát chất lượng và giảm sai sót.

Công ty May Nhà Bè ghi nhận năng suất tăng khoảng 20% sau khi áp dụng Lean.

Trong lĩnh vực may mặc, hiệu quả của Lean thể hiện rõ qua việc giảm thời gian và tồn kho. Công ty May Hưng Nhân từng giảm lượng hàng tồn trên chuyền từ khoảng 2.000 sản phẩm xuống dưới 400 sản phẩm sau 3 tháng cải tiến. Thời gian sản xuất từ khi bắt đầu rải chuyền đến khi nhập kho giảm từ 2,5 ngày xuống còn 0,5 ngày, trong khi năng suất lao động tăng 15-30%.

Một trường hợp khác, Công ty May Nhà Bè ghi nhận năng suất tăng khoảng 20% sau khi áp dụng Lean, đồng thời nâng cao khả năng kiểm soát hoạt động sản xuất theo từng giờ.

Từ những kết quả trên có thể thấy, Lean và Kaizen không đơn thuần là các công cụ kỹ thuật mà còn hướng tới xây dựng văn hóa cải tiến trong doanh nghiệp. Thay vì chờ một dự án lớn, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ một vấn đề cụ thể, đo lường hiện trạng, thử nghiệm giải pháp, đánh giá kết quả rồi chuẩn hóa và nhân rộng.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp sử dụng hiệu quả hơn nguồn nhân lực, máy móc và nguyên vật liệu. Một cải tiến nhỏ được thực hiện đúng cách, nếu được duy trì và nhân rộng, hoàn toàn có thể tạo nên bước chuyển lớn về năng suất và chất lượng.

Hồng Vân