Kết hợp AI và chuyển đổi xanh: Hướng đi mới nâng cao năng suất doanh nghiệp

Ngày viết: Thứ Năm, Tháng Chín 17, 2026 | 15:35 - Lượt xem: 426

Sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi xanh đang mở ra cách tiếp cận mới trong cải thiện năng suất: không chỉ tăng hiệu quả vận hành mà còn tối ưu việc sử dụng năng lượng, nguyên liệu và các nguồn lực đầu vào.

Tại Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia 2026, chuyển đổi số dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi xanh được các chuyên gia nhìn nhận là hai động lực quan trọng của tăng trưởng năng suất. Nếu AI giúp doanh nghiệp tối ưu hoạt động và khai thác tốt hơn nguồn dữ liệu, chuyển đổi xanh hướng tới sử dụng tài nguyên hiệu quả, giảm chi phí và phát thải.

Nếu AI giúp doanh nghiệp tối ưu hoạt động, nâng cao năng suất và tạo ra giá trị mới, thì chuyển đổi xanh giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Khi kết hợp, hai quá trình hướng tới mục tiêu “làm được nhiều hơn với ít nguồn lực hơn”, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh và khả năng chống chịu của doanh nghiệp.

AI đang thay đổi cách doanh nghiệp quản trị và vận hành. Cùng với IoT, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và tự động hóa, AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu, dự báo nhu cầu, tối ưu chuỗi cung ứng, phát hiện sai lỗi và giảm các công việc lặp lại. Tuy nhiên, công nghệ chỉ tạo ra năng suất khi được tích hợp vào quy trình và đi cùng năng lực quản trị, dữ liệu và nhân lực phù hợp.

Ở một mô hình khác, việc ứng dụng IoT để truy xuất nguồn gốc, AI phân tích dữ liệu, robot và hệ thống kiểm soát tự động tại doanh nghiệp thủy sản được ghi nhận giúp giảm khoảng 50% chi phí sản xuất và tăng năng suất. Đây cho thấy dữ liệu đang trở thành một nguồn lực mới để doanh nghiệp tối ưu hoạt động.

Nếu AI giúp doanh nghiệp sử dụng dữ liệu hiệu quả hơn, chuyển đổi xanh đặt trọng tâm vào việc sử dụng ít tài nguyên hơn để tạo ra cùng hoặc nhiều hơn giá trị. Tiết kiệm năng lượng, giảm nguyên liệu đầu vào, tái sử dụng nước, tận dụng nhiệt thải hay chuyển sang năng lượng tái tạo đều có thể đồng thời giảm chi phí và phát thải.

Ví dụ tại Công ty Cổ phần Thực phẩm Minh Phú – Doanh nghiệp ứng dụng các giải pháp số như IoT trong truy xuất nguồn gốc, AI để phân tích dữ liệu, robot và hệ thống kiểm soát tự động vào hoạt động sản xuất thủy sản. Theo đó, việc triển khai đồng bộ các công nghệ này đã giúp giảm khoảng 50% chi phí sản xuất, đồng thời nâng cao năng suất. Trường hợp này cho thấy AI chỉ thực sự tạo giá trị về năng suất khi được kết nối với dữ liệu, tự động hóa và quy trình sản xuất thực tế.

Điểm quan trọng là AI và chuyển đổi xanh không nên được triển khai như hai chương trình riêng biệt. Dữ liệu từ hệ thống năng lượng có thể được AI phân tích để dự báo mức tiêu thụ và phát hiện bất thường; dữ liệu sản xuất có thể giúp xác định công đoạn gây lãng phí nguyên liệu; còn các hệ thống quản trị có thể kết nối mục tiêu năng suất với mục tiêu môi trường.

Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất không nằm ở việc doanh nghiệp có mua được công nghệ hay không, mà ở năng lực hấp thụ và chuyển hóa công nghệ thành kết quả thực tế. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cần đi cùng chuẩn hóa quy trình, đào tạo nhân lực, quản trị dữ liệu và văn hóa cải tiến liên tục.

Trong bối cảnh yêu cầu về ESG, Net Zero và hiệu quả tài nguyên ngày càng trở thành điều kiện cạnh tranh, AI và chuyển đổi xanh có thể tạo thành một “cặp đôi” bổ trợ cho nhau: AI giúp doanh nghiệp làm thông minh hơn, còn chuyển đổi xanh giúp doanh nghiệp làm hiệu quả và bền vững hơn. Khi hai hướng đi được kết nối, năng suất không chỉ được đo bằng sản lượng mà còn bằng lượng giá trị tạo ra trên mỗi đơn vị năng lượng, nguyên liệu và tài nguyên sử dụng.

Yến Hoa