Đưa công nghệ vào doanh nghiệp để tạo năng suất thực chất tại TP.HCM

Ngày viết: Thứ Năm, Tháng Chín 17, 2026 | 6:25 - Lượt xem: 125

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và AI đang mở ra động lực tăng trưởng mới, nhưng giá trị chỉ được tạo ra khi doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh làm chủ công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.

Trong nửa đầu năm 2026, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục triển khai các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, trong đó doanh nghiệp được xác định là một trong những chủ thể trung tâm. Các giải pháp tập trung vào hoàn thiện cơ chế, chính sách và nguồn lực hỗ trợ; phát triển hạ tầng số, dữ liệu; đồng thời tăng cường kết nối thị trường và thúc đẩy thương mại hóa công nghệ.

Theo đó, thành phố tiếp tục hoàn thiện các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đầu tư nghiên cứu, đổi mới quy trình và phát triển sản phẩm. Cùng với việc tháo gỡ các rào cản về cơ chế, TP. Hồ Chí Minh cũng rà soát các chính sách ưu đãi về thuế, thu hút nhân lực chất lượng cao và hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, phát triển nhằm tạo thêm điều kiện để doanh nghiệ

Trên nền tảng chính sách và nguồn lực hỗ trợ, TP. Hồ Chí Minh xác định 9 nhóm công nghệ chiến lược cùng 26 nhóm sản phẩm ưu tiên phát triển đến năm 2030. Danh mục tập trung vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, robot và tự động hóa, mạng 5G/6G, blockchain, bán dẫn, năng lượng và vật liệu tiên tiến, công nghệ hàng không – vũ trụ, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và công nghệ y sinh.

Việc tập trung nguồn lực cho các công nghệ chiến lược cũng cho thấy hướng đi của TP. Hồ Chí Minh trong việc tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới. Khi các yếu tố tăng trưởng truyền thống dần bộc lộ giới hạn, nâng cao năng suất ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ dừng ở vai trò hỗ trợ doanh nghiệp mà đang từng bước trở thành nền tảng cho mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo.

Tại TP. Hồ Chí Minh, sự thay đổi này đang thể hiện ngày càng rõ trong cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt ở khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo ông Đỗ Tân Khoa, Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hồ Chí Minh, mức độ quan tâm của doanh nghiệp đối với chuyển đổi số những năm gần đây đã có sự thay đổi đáng kể. Nếu trước đây nhiều doanh nghiệp còn tiếp cận công nghệ theo hướng thử nghiệm, thì hiện nay ngày càng nhiều đơn vị chủ động tìm kiếm và đưa công nghệ số, AI vào hoạt động nhằm cải thiện năng suất. Làn sóng AI trong khoảng hai năm trở lại đây cũng tạo thêm động lực để doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình này.

Tuy nhiên, theo ông Đỗ Tân Khoa, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng với sự thay đổi trong tư duy quản trị. Doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình trước khi số hóa, đồng thời xây dựng dữ liệu gốc đầy đủ, thống nhất. Đây là bước quan trọng giúp doanh nghiệp tránh đầu tư dàn trải, lựa chọn đúng khâu cần số hóa và tạo nền tảng để các công cụ AI, tự động hóa phát huy hiệu quả. Khi quy trình và dữ liệu được tổ chức tốt, công nghệ không chỉ hỗ trợ xử lý công việc nhanh hơn mà còn có thể thay đổi cách doanh nghiệp vận hành và tạo ra giá trị.

Thực tế tại doanh nghiệp cho thấy, khi công nghệ được gắn với bài toán vận hành cụ thể, tác động đến năng suất có thể được nhìn thấy rõ hơn. Masan Consumer đang thúc đẩy chuyển đổi từ mô hình doanh nghiệp hàng tiêu dùng truyền thống sang mô hình kinh doanh ứng dụng công nghệ để phục vụ người tiêu dùng và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Quá trình số hóa được doanh nghiệp gắn với việc kết nối dữ liệu, đưa sản phẩm ra thị trường và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Trước đó, việc ứng dụng công nghệ và nền tảng số trong hoạt động phân phối cũng đã góp phần mở rộng độ phủ điểm bán, nâng cao hiệu quả quản lý bán hàng. Qua đó cho thấy, công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi đi cùng việc tổ chức lại quy trình và giải quyết trực tiếp yêu cầu của hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cùng với chuyển đổi số trong quản trị và phân phối, đổi mới công nghệ trong sản xuất cũng là hướng đi được nhiều doanh nghiệp chú trọng. Công ty Ajinomoto Việt Nam đã ứng dụng công nghệ sản xuất mới đối với sản phẩm bột ngọt AJI-NO-MOTO® từ năm 2020. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, công nghệ này giúp sử dụng ít nguyên vật liệu đầu vào hơn, tạo ra nhiều sản phẩm hơn và đơn giản hóa quy trình sản xuất.

Hai trường hợp cho thấy, nâng cao năng suất không chỉ đến từ việc tăng quy mô đầu tư mà còn từ đổi mới quy trình và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Khi công nghệ được đưa vào đúng khâu cần thiết, doanh nghiệp có thể nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu nguồn lực và từng bước tăng sức cạnh tranh.

Tuy nhiên, để những kết quả từ việc ứng dụng AI và công nghệ số không chỉ dừng ở các mô hình riêng lẻ mà trở thành động lực nâng cao năng suất bền vững, doanh nghiệp cần xây dựng nền tảng dữ liệu và năng lực quản trị phù hợp. Ở góc độ này, ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia cho rằng, dữ liệu được chuẩn hóa, định danh và kết nối là hạ tầng quan trọng của chuyển đổi số. AI chỉ phát huy hiệu quả khi có dữ liệu đáng tin cậy và quy trình phù hợp.

Vì vậy, doanh nghiệp cần lựa chọn lộ trình theo quy mô, năng lực, bắt đầu từ những khâu tạo giá trị rõ ràng rồi từng bước mở rộng. Trong quá trình này, Nhà nước giữ vai trò tạo lập môi trường, chính sách và hệ sinh thái hỗ trợ, trong đó tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, dữ liệu, định danh và truy xuất nguồn gốc là những nền tảng kỹ thuật quan trọng.

 Lê Lan