Chuẩn hóa thiết bị mô phỏng đào tạo lái tàu, nâng chất lượng đào tạo nhân lực đường sắt

Ngày viết: Thứ Sáu, Tháng Bảy 31, 2026 | 8:34 - Lượt xem: 114

Việc ban hành TCVN 14577:2025 – Ứng dụng đường sắt – Thiết bị mô phỏng đào tạo lái tàu đánh dấu bước tiến mới trong quá trình chuẩn hóa hoạt động đào tạo lái tàu tại Việt Nam.

Trong quá trình hiện đại hóa ngành đường sắt, việc nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ lái tàu là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm an toàn vận hành và đáp ứng các công nghệ mới. Thiết bị mô phỏng đào tạo được xem là giải pháp hiệu quả, cho phép học viên thực hành trong môi trường gần giống thực tế mà không ảnh hưởng đến hoạt động khai thác. Để thống nhất yêu cầu kỹ thuật đối với loại thiết bị này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành TCVN 14577:2025, tạo cơ sở chuẩn hóa hoạt động đào tạo lái tàu tại Việt Nam.

TCVN 14577:2025 quy định các yêu cầu đối với thiết bị mô phỏng sử dụng trong đào tạo lái tàu, bao gồm các chức năng và đặc tính kỹ thuật cần thiết để bảo đảm tính chân thực, độ tin cậy và hiệu quả của quá trình huấn luyện. Thông qua hệ thống mô phỏng, học viên có thể làm quen với thao tác điều khiển, rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống và tích lũy kinh nghiệm vận hành trước khi làm việc trên phương tiện thực tế.

Tiêu chuẩn áp dụng cho nhiều loại hình vận tải đường sắt có điều khiển như đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, đường sắt địa phương và đường sắt chuyên dùng, phục vụ cả vận tải hành khách và hàng hóa. Việc thống nhất phạm vi áp dụng giúp các cơ sở đào tạo và đơn vị khai thác có chung căn cứ để đầu tư, lựa chọn và sử dụng thiết bị mô phỏng theo cùng một chuẩn kỹ thuật.

Một trong những yêu cầu quan trọng của TCVN 14577:2025 là thiết bị mô phỏng phải tái hiện được môi trường buồng lái và các điều kiện vận hành đa dạng, từ hoạt động bình thường đến các tình huống bất thường hoặc khẩn cấp. Nhờ đó, học viên có cơ hội rèn luyện khả năng quan sát, phân tích, ra quyết định và xử lý sự cố trong môi trường an toàn, góp phần giảm rủi ro và chi phí so với đào tạo trực tiếp trên đoàn tàu.

Đáng chú ý, TCVN 14577:2025 được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn ISO 23019:2022 – Railway applications – Driving simulator for drivers’ training (IDT). Việc hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế giúp Việt Nam tiếp cận các yêu cầu kỹ thuật tiên tiến, đồng thời tạo thuận lợi cho hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ và nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ngành đường sắt.

Tiêu chuẩn do Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải biên soạn và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố theo Quyết định số 3370/QĐ-BKHCN ngày 27/10/2025. Ngoài các quy định kỹ thuật, tiêu chuẩn còn kèm theo các phụ lục hướng dẫn, hỗ trợ các tổ chức đào tạo và đơn vị vận hành triển khai thống nhất trong thực tế.

Yến Hoa