Cảnh báo rủi ro chất lượng và nguồn gốc đối với bánh Trung thu

Ngày viết: Thứ Năm, Tháng Chín 17, 2026 | 14:17 - Lượt xem: 1245

Thị trường bánh Trung thu bước vào cao điểm tiêu thụ, kéo theo nguy cơ hàng nhập lậu, không rõ nguồn gốc gia tăng, đặt yêu cầu kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và xuất xứ sản phẩm.

Tết Trung thu năm 2026 đang đến gần, nhu cầu tiêu dùng bánh kẹo, thực phẩm theo đó tăng nhanh. Bên cạnh các kênh bán hàng truyền thống, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử tiếp tục được sử dụng để quảng bá, kinh doanh bánh Trung thu. Đây cũng là môi trường khiến việc kiểm soát nguồn gốc, chất lượng sản phẩm trở nên phức tạp hơn.

Cảnh báo bánh Trung thu không rõ nguồn gốc xuất xứ trên thị trường. Ảnh minh họa

Tại Hà Nội, lực lượng quản lý thị trường đang triển khai cao điểm kiểm tra các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh bánh Trung thu, nguyên liệu làm bánh, phụ gia thực phẩm và bao bì tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm. Nội dung kiểm tra tập trung vào đăng ký kinh doanh, hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc xuất xứ, hồ sơ công bố, chất lượng sản phẩm và niêm yết giá.

Trong các ngày 3 và 4/9, Đội Quản lý thị trường số 22 đã kiểm tra một số cơ sở trên địa bàn Hà Nội, phát hiện 1.400 sản phẩm bánh ngọt không có căn cứ xác định nguồn gốc nơi sản xuất hoặc xuất xứ. Tại một cơ sở khác, lực lượng chức năng phát hiện 520 chiếc bánh nướng “MOON CAKE” do nước ngoài sản xuất nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Tình trạng bánh Trung thu không rõ nguồn gốc cũng được ghi nhận tại các địa bàn có hoạt động giao thương lớn. Tại Quảng Ninh, lực lượng Quản lý thị trường liên tiếp phát hiện 3.384 bánh Trung thu nhập lậu trong hai ngày 5 và 7/9. Số hàng có xuất xứ Trung Quốc, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Chủ hàng khai mua trôi nổi để bán kiếm lời; vụ việc đang được xử lý, tiêu hủy theo quy định.

Những vụ việc trên cho thấy rủi ro đối với bánh Trung thu không chỉ nằm ở hàng nhập lậu mà còn liên quan đến khả năng kiểm soát chất lượng, điều kiện bảo quản và thông tin sản phẩm. Đặc biệt, với các sản phẩm không có hồ sơ nguồn gốc rõ ràng, người tiêu dùng khó xác định nơi sản xuất, thành phần, thời hạn sử dụng cũng như điều kiện bảo quản trong quá trình lưu thông.

Bên cạnh yêu cầu về nguồn gốc và an toàn thực phẩm, bánh Trung thu cũng đã có tiêu chuẩn quốc gia riêng. Hiện tiêu chuẩn chuyên biệt đối với nhóm sản phẩm này gồm TCVN 12940:2020 Bánh nướng và TCVN 12941:2020 Bánh dẻo, được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố theo Quyết định 2169/QĐ-BKHCN ngày 7/8/2020. Cả hai tiêu chuẩn hiện vẫn còn hiệu lực.

Trong đó, TCVN 12940:2020 áp dụng đối với các loại bánh nướng, còn TCVN 12941:2020 áp dụng đối với bánh dẻo, những sản phẩm thường được sử dụng trong dịp Tết Trung thu. Các tiêu chuẩn đưa ra yêu cầu liên quan đến nguyên liệu, đặc tính cảm quan, chỉ tiêu lý – hóa, vi sinh vật và một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Đáng chú ý, TCVN 12941:2020 quy định nguyên liệu sử dụng để sản xuất bánh dẻo phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng và an toàn để dùng làm thực phẩm; đồng thời tiêu chuẩn đặt ra yêu cầu về hình thái, màu sắc, mùi, vị và tạp chất của sản phẩm.

Ngoài các tiêu chuẩn chuyên ngành, doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh bánh Trung thu còn phải thực hiện các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm. Nghị định 15/2018/NĐ-CP là văn bản quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm.

Như vậy, kiểm soát bánh Trung thu trong mùa cao điểm cần được thực hiện đồng thời từ nguồn gốc, hồ sơ lưu thông đến chất lượng và điều kiện bảo quản. Với người tiêu dùng, việc lựa chọn sản phẩm có thông tin rõ ràng về nhà sản xuất, xuất xứ, thành phần, hạn sử dụng và bao bì nguyên vẹn là cơ sở quan trọng để hạn chế nguy cơ mua phải hàng trôi nổi, không bảo đảm an toàn.

Lê Lan